عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )

332

الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )

[ تشبيه در سورهء ن ] ( بيان ) گفتار خداى - عزّ و جلّ - : فَطافَ عَلَيْها طائِفٌ مِنْ رَبِّكَ وَ هُمْ نائِمُونَ فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِيمِ « 1 » . « ها » در ( عليها ) به « الجنة » كه به معناى بوستان است بر مىگردد و آنان ( كسانى كه در آيه وصف شده‌اند ) مردمى از سرزمين يمن بودند ، و پدرى داشتند كه از اين بهشتش به مستمندان صدقه مىداد ، روزى گفت : « ما گروهى هستيم و اگر از آن باغ صدقه دهيم ، كار بر ما سخت مىشود » ، پس سوگند ياد كردند كه محصولاتشان را در تاريكى شب بچينند و خداى ( درباره آنها خبر داده ) و گفته است : وَ لا يَسْتَثْنُونَ « 2 » ( براى آن سوگند استثنايى نمىآورند ) يعنى « ان شاء اللّه » نگفتند ، و چون موعد مقررى كه صبح زود آميخته با تاريكى بود ، فرا رسيد ، بر سر بوستانشان شدند ؛ تا محصولاتشان راى بچينند ، و بامدادان بيرون شدند . وَ غَدَوْا عَلى حَرْدٍ قادِرِينَ « 3 » : على حرد يعنى « على جدّ من امرهم ( : بر تصميم خود قاطع بودند ) » و گفته شده : « [ معناى غدوا على حرد ] يعنى على منع قادرين ( : بر جلوگيرى از احسان به مستمندان قادر بودند ) » و در اين صورت كلمه « حرد » از قول عرب : « حاردت السّنة »

--> ( 1 ) - سورة القلم ( 68 ) آيهء 19 و 20 . ( 2 ) - سورة القلم ( 68 ) آيهء 18 . ( 3 ) - سورة القلم ( 68 ) آيهء 25 .